Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Rusya’yla dengeli bir ilişki gözettiklerini belirterek, “Hımeymim anlaşmasını inceledim. Tek taraflı bir anlaşma. Biz ilişkiyi Suriye’nin menfaati doğrultusunda yeniden düzenleyeceğiz. Menfaat varsa devam ederiz. Yoksa etmeyiz. Dekor olarak bırakmayacağım.” dedi.
Şeybani ayrıca, ABD’nin İsrail’e baskı yapacağı konusunda Şam yönetimine söz verdiğini, İsrail ordusunun Suriye topraklarındaki işgalini bitirmeden hiçbir anlaşmaya imza atılmayacağını söyledi.
Şeybani, İngiltere’nin başkenti Londra’da, El Mecelle dergisine açıklamalarda bulundu.
İsrail ile herhangi bir anlaşmanın ancak İsrail güçlerinin 7 Aralık 2024 hattına çekilmesi halinde mümkün olacağını belirten Şeybani, “Toprak işgal altındayken anlaşma olmaz.” dedi.
Caesar Yasası yaptırımları
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın ABD’ye yaptığı ziyarete değinen Şeybani, ABD’nin Suriye’de “SDG” adını kullanan PKK/YPG, İsrail ile güvenlik düzenlemeleri ve Caesar Yasası yaptırımlarının kaldırılması konularında kendilerine bazı taahhütlerde bulunduğunu kaydetti.
Şeybani, “SDG’ye verilebilecek her şeyi verdik; saygı, haklar, temsil, güvenlik teminatları.” dedi.
Örgütten teslim olmasını değil, devlet çatısı altında ortaklığı kabul etmesini istediklerini anlatan Şeybani, “ABD’ye de, SDG’yi yüzüstü bırakmadan hukuki statüye oturtacak bir model sunduk.” ifadelerini kullandı.
Şeybani, ABD’nin PKK/YPG ile anlaşmanın uygulanması konusunda garantörlük sözü verdiğini söyleyerek, “SDG ile çözümün önünde duran tüm engelleri kaldırdık, yeter ki birlikte yürüyelim.” dedi.
“ABD söz verdi”
Şeybani, İsrail’le ilişkilerde gelinen durum hakkında, “Toprağımız işgal altındayken barış olmaz. İsrail, 7 Aralık 2024 sınırına çekilmeden anlaşma imzalanmaz.” değerlendirmesinde bulundu.
1974 anlaşmasının tamamen rafa kaldırılmasını ve o yokmuş gibi 2025’te yeni bir anlaşma yapılma talebini reddettiklerini belirten Şeybani, güven inşası için aşamalı bir çerçeve öngördüklerini kaydetti.
Şeybani, buna göre, bazı bölgelerde polis noktalarının, bazı bölgelerde hafif silahlı birliklerin, belirli alanlarda ise askeri varlığın konuşlandığı, silahların sınırlandırıldığı geçici bölge oluşturmayı öngördüklerini söyledi.
Şeybani, ABD’nin İsrail’e baskı yapacağı konusunda Şam yönetimine söz verdiğini, buna karşın İsrail ordusu işgali bitirmeden hiçbir anlaşmaya imza atılmayacağını yineledi.
Suriye’nin önünde 10–15 yıllık bir yeniden inşa süreci olduğuna dikkati çeken Şeybani, ülkenin güvenlik ve ekonomik destek arayışının denge siyaseti gerektirdiğini vurguladı.
Şeybani, “Bizim aradığımız, Suriye’ye istikrar, kalkınma ve yeniden inşa sağlayacak ortaklıklardır.” dedi.
‘Çıkar varsa devam ederiz’
Şeybani, Rusya ile ilişkileri nasıl düzenlediklerine ilişkin bir soru üzerine de Beşşar Esed rejiminin devrildiği operasyon sırasında Rus hava kuvvetlerini etkisiz hale getirmenin yolunu aradıklarını anlattı.
“Rusların Suriye’deki çıkarı nedir? Çıkarları Beşşar rejimi midir, yoksa Suriye devleti midir?” sorusuna yanıt geliştirdiklerini kaydeden Şeybani, “(Rusya’ya hitaben) Şöyle dedik: Beşşar rejiminin düşmesi, Rusya’nın Suriye’den çıkması demek değildir.” ifadelerini kullandı.
Şeybani, Rusya ile dengeli bir ilişki gözettiklerini belirterek, “Hımeymim (askeri üssü) anlaşmasını inceledim. Tek taraflı bir anlaşma. Biz ilişkiyi Suriye’nin menfaati doğrultusunda yeniden düzenleyeceğiz. Menfaat varsa devam ederiz. Yoksa etmeyiz. Dekor olarak bırakmayacağım.” dedi.
Suriyeli Bakan, Rusya’nın aldığı pozisyonun akıllıca olduğunu ifade ederek, “İranlılardan çok daha zeki, çok daha pragmatik. Biz aşılabilir olanı aşmaya çalışıyoruz. Nerede Suriye’nin çıkarına dair işaret varsa oraya yöneliyoruz.” diye konuştu.
